معاويه افزوده‌اند ، ديلمى در « فردوس الأخبار » اين حديث را با اين لفظ روايت كرده است : « أنا مدينة العلم وعلى بابها و حلقتها معاويه » « 1 » . . . اين‌گناهى بسيار زشت است و درپاسخ به آن ما رابسنده است گفته‌ى سخاوى در « المقاصد الحسنة » و سخن ابن‌حجر مكّى در « الفتاوى الحديثة » كه بر عدم صحت آن تصريح كرده‌اند . و از شگفتىهاست كه مناوى در « كنوز الحقائق » آن را چنين نقل كرده است : « أنا مدينة العلم و على بابها و معاويه حلقتها فردوس » « 2 » يعنى ديلمى آن را در « الفردوس » نقل كرد . چيزى از پيامبر در برترى معاويه نمىتواند صحيح باشد بزرگان پيشوايان و حافظان نص دارند كه چيزى از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در برترى معاويه نمىتواند صحيح باشد ، و اين از مطالب مسلّم نزد آنان است و براى بهره‌ى بيشتر بعضى نص‌هاى آنان در اين زمينه مىآوريم : ابن‌جوزى گويد : ما را خبر داد زاهربن‌طاهر ، از احمدبن‌حسين بيهقى ، از ابوعبداللَّه محمّدبن عبداللَّه حاكم ، از ابوالعبّاس محمّدبن يعقوب‌بن يوسف ، از پدرش ، از اسحاق‌بن‌ابراهيم حنظلى كه مىگفت : چيزى از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در برترى معاويه‌بن ابوسفيان نمىتواند صحيح باشد . ما را خبر داد هبةاللَّه‌بن‌احمد حريرى ، از محمّدبن علىبن فتح ، از دارقطنى ، از ابوالحسين محمّدبن ابراهيم‌بن جعفربن بيان رزّاز ، از ابوسعيد خرقى ، از عبداللَّه‌بن احمدبن حنبل كه گفت : از پدرم پرسيدم : درباره‌ى على و معاويه چه مىگويى ؟ گفت : سخنم درباره‌ى آن دو را پخش كن : بدان كه على را دشمنان بسيار بود . دشمنانش عيبى برايش جست‌وجو كردند ، چيزى نيافتند . نزد مردى آمدند كه با او جنگيد و مقاتله كرد . پس او را به دشمنى با او تشويق كردند . » « 3 »

--> ( 1 ) . فردوس الأخبار 1 / 44 - رقم 108 . ( 2 ) . كنوز الحقائق هامش الجامع الصغير 81 . ( 3 ) . الموضوعات 2 / 24 .